Als kind leer je ‘samen spelen, samen delen’. Maar wanneer leren we samen leven? Samenwonen met je ouders of brusjes is heel anders dan met je partner. Als je niet wilt trouwen, wel wilt samenwonen én een aantal zaken duidelijk wilt afspreken dan kun je een samenlevingscontract opstellen. Wat is een samenlevingscontract en wat is het verschil met een geregistreerd partnerschap?

Wat is een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract is een overeenkomst tussen twee samenwonende partners waarin een aantal zaken worden vastgelegd als je gaat samenwonen. Denk bijvoorbeeld aan bankrekeningen of het verdelen van kosten voor gedeelde en persoonlijke zaken. Daarnaast kun je afspraken maken over de opvoeding van je kinderen, gezamenlijke bezittingen, gemeenschappelijke huishouding of de verdeling van goederen als jullie besluiten om uit elkaar te gaan. Een verblijvingsbeding is ook mogelijk. Dit betekent dat bij overlijden de overgebleven partner recht heeft op de gemeenschappelijke bezittingen.

Hoe kun je een samenlevingscontract opstellen?

Als je gaat samenwonen kun je een samenlevingscontract opstellen zonder officiële status. In dat geval is het gewoon een document met overeenkomsten waar je later naar kunt verwijzen.

Notarieel samenlevingscontract

Wanneer je zaken zoals gemeenschappelijk vermogen, fiscaal partnerschap of een partnerpensioen wilt vastleggen dan zul je een samenlevingscontract bij de notaris moeten opstellen dit noemen we ook wel een notarieel samenlevingscontract. Dit is een formele overeenkomst met juridische consequenties. Beide partners moeten minimaal 18 jaar oud zijn en er mag geen partner onder curatele staan. Als de partners samen een contract overeenkomen dan zijn er verder geen kosten aan verbonden, als het een notariële vastlegging betreft wel. Per notaris en op basis van de inhoud kunnen de kosten afwijken. Een notariële samenlevingscontract wijzigen kan wel maar daar zijn wel kosten aan verbonden.

Wat is het nut van een samenlevingscontract? Laten we even naar de voor- en nadelen kijken:

Wat zijn de voordelen van een samenlevingscontract?

  • In het contract kun je een aantal afspraken zwart op wit vastleggen wat duidelijkheid biedt aan beide partners.
  • Je kunt een samenlevingscontract snel regelen met relatief lage kosten in vergelijking met een huwelijk.
  • Als jullie besluiten om uit elkaar te gaan dan hoeven er weinig stappen ondernomen te worden om het samenlevingscontract te beëindigen.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

Wat zijn de nadelen van een samenlevingscontract?

  • Er zijn een aantal automatische rechten en plichten bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap die je bij een samenlevingscontract zelf moet overeenkomen.
  • Bij een aanpassing via de notaris zul je hier steeds opnieuw voor moeten betalen.
  • Als jullie een kind krijgen dan heeft de vader niet automatisch zeggenschap over het kind.
  • Op termijn kunnen er veel grote of kleine aankopen gemaakt zijn die eigenlijk in het samenlevingscontract vastgelegd moeten worden.

 

Samenlevingscontract of trouwen?

Er zijn een aantal verschillen tussen een samenlevingscontract en een huwelijk. het voornaamste verschil is dat zowel een huwelijk als een partnerschap automatisch leidt tot een aantal rechten en plichten. Denk bijvoorbeeld aan een onderhoudsplicht of het erfrecht. Als je een samenlevingscontract opstelt dan bepaal je zelf wat de rechten en plichten zijn.

Samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap verschillen?

Er zijn een aantal verschillen tussen een samenlevingscontract en een geregistreerd partnerschap. Het voornaamste verschil is dat er standaard geen gemeenschap van goederen bestaat, dit is bij zowel een huwelijk als een geregistreerd partnerschap wel het geval. Daarnaast zal bij een samenlevingscontract de moeder automatisch het ouderlijk gezag toegekend kringen. De man moet dan eerst het kind erkennen.

Ook tussen een huwelijk en een geregistreerd partnerschap zijn er verschillen. Dit zijn de voornaamste:

  • Bij trouwen moet er een ‘ja’ woord worden uitgesproken, dit hoeft niet met een geregistreerd partnerschap.
  • Als er geen minderjarige kinderen zijn is het mogelijk om een geregistreerd partnerschap zonder de rechter te ontbinden.
  • Bij een geregistreerd op partnerschap is scheiding van tafel en bed niet mogelijk.

 

Huis kopen zonder samenlevingscontract?

Bij een huis kopen is er sprake van een koopcontract, daarnaast zijn er allerlei andere papieren die je moet regelen. Is een samenlevingscontract nodig bij het kopen van een huis? Nee, dit is niet verplicht. Toch wordt het wel aanbevolen omdat het meer zekerheid biedt. Naast de verdeling van roerende goederen ofwel de inboedel kun je in een samenlevingscontract bij een huis kopen ook afspraken maken over de woning. Dit is niet alleen een object dat een grote waarde vertegenwoordigt, de hypotheek brengt grote verplichtingen met zich mee. Laat in dit geval het samenlevingscontract door de notaris opstellen om het een officiële status te geven. Verwijzen naar een onderlinge overeenkomst tijdens een conflict kan erg lastig worden. De hypotheekverstrekker kan een samenlevingscontract niet afdwingen, het is en blijft een vrije keuze van de partners.

Samenlevingscontract bij overlijden

We hebben al eerder het verblijvingsbeding genoemd, dit wordt ook wel overnemingsbeding genoemd. Als er geen afspraken worden gemaakt en één partner komt te overlijden dan zullen de erfgenamen recht hebben op het deel van de woning dat door de partner is gekocht. In het overnemingsbeding kan worden vastlegd dat alle goederen die samen zijn gekocht eigendom blijven van de langstlevende partner.

Kun je een samenlevingscontract veranderen?

Ja, het is mogelijk om een samenlevingscontract te veranderen. Hiervoor moet je weer naar de notaris gaan om de veranderingen vast te leggen. Beide partners moeten instemmen met de wijzigingen. Daarnaast is het mogelijk om een bestaand samenlevingscontract te beëindigen. Dit is doorgaans het geval als twee partners besluiten om uit elkaar te gaan. Om een samenlevingscontract te ontbinden is het niet nodig om naar de notaris te gaan. Als je reeds samenwoont in een huurhuis en samen een huis wilt kopen dan zul je de inhoud van het samenlevingscontract waarschijnlijk aanpassen. Deze flexibiliteit kan ook weer als voordeel worden gezien omdat je op ieder moment van de relatie tot nieuwe inzichten en afspraken kunt komen.

Wat willen de partners?

De verschillen tussen een huwelijk of een geregistreerd partnerschap zijn zo minimaal dat je niet langer kunt spreken van een ander type relatie. Het is een keuze die voornamelijk te maken heeft met religie en/of cultuur. Tussen deze twee vormen of een samenlevingscontract zijn echter wel aanzienlijke verschillen. In basis is een samenlevingscontract niet meer dan afspraken op papier tussen twee personen die ervoor kiezen om samen te wonen. Zelfs als er een notaris aan te pas komt zijn er nog veel zaken die je specifiek moet vastleggen. Het is daarom van belang dat beide partners begrijpen wat de verschillen zijn en welke afspraken van belang zijn in hun relatie. Als de meningen op termijn uiteenlopen dan zul je het samenlevingscontract moeten aanpassen of beëindigen.