Hoe hoog woon ik? We hebben het niet over een bungalow of een appartementencomplex maar de hoogte van het land. We hebben op school geleerd dat Nederland plat is maar de Hoogtekaart Nederland geeft een heel ander beeld. Ook zonder hoge bergen zijn er zeker verschillen per gebied. Hoe hoog woon ik op postcode en hoe hoog is de zeespiegel in Nederland? Dat en meer kun je vinden op de Hoogtekaart Nederland van AHN.

Hoe hoog ligt Nederland?

Nederland betekent letterlijk laaggelegen land. Het is een samentrekking van ‘neder’ (laag) en ‘land’ (natie). De naam werd officieel vastgelegd in 1813. Dit stukje land ligt laag in vergelijking met omringende landen. Als je bijvoorbeeld naar België rijdt dan zie je over de grens al snel bergen verschijnen. In Duitsland moet een auto regelmatig moeite doen om een helling op rijden, dat maken Nederlanders niet snel mee. Toch ligt Zuid-Limburg een stuk hoger dan Noord-Friesland, op de Hoogtekaart van Nederland zie je dat er wel degelijk hoogteverschil is per regio. Hoe hoog woon ik? Dit kun je online eenvoudig opzoeken, daar vertellen we later wat meer over. Wat heeft hoogte eigenlijk te maken met de zee?

Nederland en de zee

In 1953 voltrok zich de watersnoodramp. Door een combinatie van storm en vloed zou de Noordzee voor een grote overstroming zorgen. Het werd duidelijk dat Nederland zich op een gevaarlijk laag stuk land bevond. Dit heeft geresulteerd in grootschalige technologische ontwikkelingen zoals de Deltawerken. In Engeland werden soortgelijke projecten uitgevoerd zoals de stormvloedkering in Hull. De Hoogtekaart Nederland laat zien dat vooral in het Westen gebieden zijn waar het land onder de zeespiegel ligt. Zonder hoge dijken en stormvloedkering zouden deze delen van het land bij een storm overstromen.

Hoogtekaart Nederland

NAP staat voor Normaal Amsterdams Peil. De zeespiegel wordt als referentie genomen om de Hoogtekaart van Nederland samen te stellen. Nul meter hoogte ligt parallel aan het gemiddelde niveau van de Noordzee. Het laagste punt van Nederland ligt bij Nieuwerkerk aan den IJssel met 6,78 meter onder NAP. Het hoogste punt ligt in Vaals op de grens van Nederland, België en Duitsland met 322,38 meter boven NAP. Omdat de hoogte landinwaarts toeneemt zul je dit extreme hoogteverschil niet goed kunnen waarnemen als je door het land rijdt. In Zuid-Limburg kun je overigens wel degelijk hoogteverschillen waarnemen in het landschap.

In 2017 werd het hoogste en laagste punt opnieuw vastgesteld door Rijkswaterstaat. In 1896 werd het hoogste punt vastgesteld op 322,25 meter hoogte. Dit werd gecorrigeerd naar in 2017 naar 321,9 meter. Het hoogste punt volgens deze meting was 322,4 meter op de Vaalserberg. Het NAP is van belang om het risico van overstromingen te bepalen. Daarnaast wordt deze informatie ook gebruikt om bouwwerkzaamheden te plannen en de bodembeweging te bestuderen. Als je wilt weten hoe hoog je woont dan kun je naast het internet ook buiten zoeken naar het dichtstbijzijnde peilkenmerk. Er zijn zo’n 35.000 borden geplaatst op ongeveer één kilometer afstand van elkaar.

Wat is AHN?

AHN staat voor Actueel Hoogtebestand Nederland. Dit is de online Hoogtekaart voor Nederland met actuele hoogtegegevens. Per vierkante meter zijn er gemiddeld genomen acht metingen uitgevoerd wat zorgt voor een zeer gedetailleerde kaart. Organisaties die gebruik maken van de Hoogtekaart Nederland zijn bijvoorbeeld de waterschappen, Rijkswaterstaat en de provincies maar iedereen heeft toegang tot deze informatie. Als je wilt weten hoe hoog je woont dan hoef je dus niet zelf te meten.

Dat zou ook best lastig worden want er worden helikopters en vliegtuigen ingezet om gedetailleerde 3D informatie te verzamelen. Naast de hoogte van de erfgrens is er ook data beschikbaar van bouwwerken en begroeiing. Dit helpt planners om de ruimte optimaal in te delen. De overheid stelt alle data volledig beschikbaar aan iedereen die hier gebruik van wilt maken. Het is dan ook toegestaan om data van de Hoogtekaart Nederland te gebruiken voor andere doeleinden.

De AHN is ontstaan uit een samenwerking tussen de waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat. Momenteel bevindt de ontwikkeling van de Hoogtekaart Nederland zich in de vierde fase. Deze ontwikkeling is als volgt verlopen:

  • AHN1: Deze fase liep van 1997 tot 2004. Er werd gekozen voor 1 punt per 16 vierkante meter. Later zou dit raster kleiner worden met gebieden waar 1 punt per vierkante meter werd gemeten.
  • AHN2: De data begon te verouderen en de technologie voor het uitvoeren van metingen werd steeds beter. De nauwkeurigheid nam toe van 50 centimeter naar 20 centimeter. De dichtheid nam toe naar 6 tot 10 punten per vierkante meter.
  • AHN3: Jaarlijks vonden er metingen plaats in een deel van Nederland. De resultaten werden toegevoegd aan de bestaande informatie.
  • AHN4: Dit is de fase van de Hoogtekaart Nederland die nu in gebruik is. Laser data vanuit vliegtuigen wordt later met GPS correcties verfijnd en gecontroleerd. Uiteindelijk wordt de gecorrigeerde data gedistribueerd en openbaar gesteld.

hoogtekaart

Hoogtekaart Nederland

De hoogtekaart viewer is eenvoudig om te gebruiken. Je kunt naar ahn.nl navigeren in de browser. Je kunt zoeken op gemeente of postcode, het is niet mogelijk om op een specifiek adres te zoeken. Je kunt wel handmatig inzoomen of navigeren over de kaart. Verder zijn er een aantal opties zoals de overlay waarmee je verschillende views kunt instellen. Zo kun je luchtfoto’s inschakelen en via de legenda kun je zien welke kleur hoort bij het NAP hoogtepeil.

Ligt jouw locatie lager dan 6 meter onder zeeniveau en woon je dicht bij de kust? Dat is geen probleem zolang de dijken hun werk doen. Als jouw woonplaats donker oranje kleurt dan woon je op 250 meter of hoger. Je hoeft niet direct bang te zijn van hoogtevrees want de kans is groot dat de omgeving ook relatief hoog ligt. Dat lijkt best hoog maar als je dit vergelijkt met de Mount Everest dan wordt het direct duidelijk waarom ons land deze naam heeft gekregen. Het hoogste punt van de wereld is namelijk vastgesteld op 8848,86 meter hoog. Dat is het hoogste punt van de Mount Everest.

Via de website Hoogtekaart Nederland kun je ook naar een pagina gaan met enkele ‘hoogtepunten’ zoals het Prins Clausplein en de bibliotheek van TU Delft met aanvullende informatie.