Het woord ‘kringloop’ staat voor een proces waarbij meerdere stadia worden doorlopen om zo weer tot het uitgangspunt te komen. De kringloopwinkel is een voorbeeld van hergebruik maar het is veel meer dan zomaar een winkel met tweedehands spullen. Er zijn verschillende redenen te bedenken om goederen opnieuw te gebruiken. Wat is een kringloopwinkel en waar kun je de meeste kringloopwinkels vinden?

Wat is een kringloopwinkel?

Een kringloopwinkel is een winkel die hergebruik van goederen stimuleert door tweedehands spullen in te zamelen en door te verkopen aan de consument. In de meeste gevallen werken kringloopwinkels zonder winstoogmerk, vaak betreft het een stichting. Het is mogelijk dat er werknemers actief zijn, veel werkzaamheden worden echter verricht door vrijwilligers. Daarnaast wordt het concept van de kringloopwinkel gebruikt om personen met een afstand tot de arbeidsmarkt te trainen of voor een langere periode te laten werken. Een kringloopwinkel is vanwege de sociale insteek niet hetzelfde als een winkel in tweedehands goederen met commerciële doelstellingen.

Historie van kringloopwinkels

Het is lastig om alles over de kringloopwinkel op te sommen. Want het fenomeen tweedehands verkoop gaat eigenlijk al duizenden jaren terug. Het is niet hetzelfde als een liefdadigheidsinstelling omdat de selectie goederen tegen betaling wordt aangeboden. Er worden normaal gesproken geen gratis spullen verstrekt zoals dit bijvoorbeeld bij de voedselbank wel het geval is. Dit neemt overigens niet weg dat de meeste kringloopwinkels extern gefinancierd moeten worden middels subsidies en sponsors. De prijzen voor producten liggen dermate laag dat er geen sprake is van een substantieel verdienmodel.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

In de jaren tachtig van de vorige eeuw zouden in vele gemeenten dergelijke initiatieven worden opgezet. De eerste kringloopwinkel van Nederland werd in 1981 geopend in Dieren, dit was een project van Stichting Link. Deze stichting werd opgericht door vijf idealisten zonder baan met een interesse in duurzaamheid. De organisatie zou in de loop der jaren professionaliseren, in 1999 zou 2Switch worden opgericht. Door samen te werken met buurtbedrijven, gemeenten en commerciële organisaties werd het concept van kringloopwinkels verankerd in de Nederlandse samenleving.

5 voordelen van een kringloopwinkel

1. Ecologisch verantwoord

In plaats van afdankertjes op de afvalberg te gooien kunnen ze een nieuwe bestemming vinden bij iemand anders. Veel goederen zijn niet versleten voordat ze worden vervangen.

2. Goedkoop

De producten die in de kringloopwinkel worden verkocht kosten vaak slechts een fractie van de nieuwwaarde. Ook via commerciële tweedehands kanalen zal de prijs doorgaans hoger liggen. De lage prijzen zorgen ervoor dat dergelijke organisaties vaak niet zonder externe financiële middelen kunnen blijven bestaan.

3. Uniek assortiment

Producten die al tientallen jaren niet meer geproduceerd worden zijn terug te vinden in de schappen van een kringloopwinkel. Iedere locatie heeft pareltjes die nergens anders te vinden zijn. Wat voor één persoon waardeloos is, is voor de ander juist zeer kostbaar.

4. Sociaal

Voor zowel de klanten als het personeel is er een sterk sociaal aspect aan dit soort winkels. Mensen komen elkaar tegen, maken een praatje, koffie corners ontbreken vaak niet. Daarnaast zijn er veel mensen die hun goederen belangeloos afstaan. Als iemand verhuist kan een kringloopwinkel de aangewezen plek zijn om goederen te doneren. Met een (gratis) ophaalservice zijn mensen die verhuizen ook snel van hun inboedel af.

5. Ondernemend

Een kringloopwinkel kan een goede plek zijn voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Mensen in een leer/werk traject bijvoorbeeld of personen met een beperking. Zorginstellingen, gemeenten en het UWV werken nauw samen met kringloopwinkel organisaties om mensen nuttig werk te laten verrichten.

Aantal kringloopwinkels?

Hoeveel kringloopwinkels zijn er eigenlijk? Exacte cijfers zijn niet bekend omdat er meerdere collectieven en zelfstandig opererende initiatieven bestaan. Daarnaast kan de dienstverlening per organisatie verschillen, een strikte definitie van het concept kringloopwinkel is er eigenlijk niet. De meeste kringloopwinkels in de Benelux vind je in Nederland. Naar schatting zijn er meer dan 1500 kringloopwinkels in Nederland, in Vlaanderen ligt dit aantal onder 150 locaties. Daar worden ze overigens kringwinkels genoemd. Bekijk in dit overzicht alle kringloopwinkels.

Thrift shop en vintage outlets

In de Verenigde Staten wordt de kringloopwinkel ‘thrift shop’ genoemd. Dit zijn winkels met tweedehands goederen die mogelijk met winstoogmerk opereren maar niet altijd. In 2012 zouden artiesten Macklemore en Ryan Lewis het nummer “Thrift Shop” uitbrengen waarin de excessen van de hiphop cultuur op de hak werden genomen. In plaats van merkkleding te kopen gaat de hoofdpersoon naar een winkel in tweedehands goederen om een (lelijke) jas voor een prikkie op de kop te tikken.

Kringloopwinkel

In Nederland zijn er ketens als UsedProducts die tweedehands goederen inkopen en weer verkopen die meer lijken op de Amerikaanse thrift shop.

Een bekend initiatief in Nederland is de kringloopwinkel van het Leger des Heils. Hoewel deze organisatie geen winstoogmerk heeft is er wel een ideële doelstelling met religieuze achtergrond. Andere kringloopwinkels zijn vaak seculier van aard zonder ideologische achtergrond die vanuit een religieuze overtuiging komt.

Aan het begin van deze eeuw zou het concept ‘vintage shop’ in populariteit toenemen. Dit zijn commerciële outlets die tweedehands artikelen verkopen die wat betreft stijl en productcategorie een samenhangend thema vormen. Denk aan oude kleding van bekende merken of meubilair uit een specifieke periode. Er ligt een focus op kwaliteit met prijzen die soms zelfs hoger liggen dan vergelijkbare nieuwe producten.

Rommelmarkten en vlooienmarkten vallen niet onder kringloopwinkels omdat ze niet permanent van aard zijn. Ze kunnen wel worden gekoppeld aan sociaal engagement door bijvoorbeeld geld in te zamelen voor een goed doel. De Amerikaanse ‘car boot sale’ is ook overgewaaid naar Europa. Dan huren deelnemers een parkeerplaats en ze verkopen hun waren vanuit de kofferbak van de auto. Het fenomeen ‘garage sale’ en ‘yard sale’ ofwel verkopen vanuit je eigen garage of voortuin is echter nog niet aangeslagen in Nederland en België.

Online kringloopwinkels

Het zijn niet alleen winkelpanden en magazijnen die omgetoverd worden tot kringloopwinkel. Ook online zijn er volop tweedehands goederen te vinden. Bijvoorbeeld via kanalen als Marktplaats waar consumenten direct met elkaar handel kunnen drijven. Er zijn ook fysieke kringloopwinkels die een online webshop hebben ingericht met de optie voor afhalen in de winkel of met levering aan huis.

Je leert eigenlijk pas alles over de kringloopwinkel door een bezoek te brengen aan deze zaken. Iedere locatie heeft een uniek assortiment met producten die klaar zijn voor een nieuw leven op een andere bestemming.