Het overlijden van een dierbaar persoon is nooit een prettige aangelegenheid. Op een moment dat de emoties hoog kunnen oplopen moet je allerlei praktische zaken regelen. De verklaring van erfrecht is een voorbeeld van een belangrijk onderwerp in de afwikkeling van de verantwoordelijkheden die nabestaanden hebben. Wat is verklaring van erfrecht en wat doe je als er geen verklaring van erfrecht is? Dat en meer leggen we uit op deze pagina.

Wat is een verklaring van erfrecht?

Als je deze pagina bezoekt dan bestaat de kans dat er iemand in jouw nabije omgeving is komen te overlijden. Allereerst onze condoleances, we wensen jou en de rest van de familieleden en vrienden veel sterkte toe. Een verklaring van erfrecht is een notariële akte. De notaris heeft in deze akte erfrechtelijke feiten opgenomen zoals:

  • Dat er een testament is opgesteld.
  • Wie de rechtmatige erfgenamen zijn.
  • Voor welke delen zij de nalatenschap hebben aanvaard.

Het is niet verplicht om een verklaring van erfrecht op te laten stellen, het kan wel gevraagd worden als bewijs. Zo kunnen banken of schuldeisers verzoeken om een verklaring van erfrecht te overleggen, ook bij een rechtszaak over de nalatenschap kan deze verklaring van belang zijn. In Nederland is de verklaring van erfrecht geregeld in artikel 188 van Boek 4 in het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het Notarisambt.

Wat staat er in een verklaring van erfrecht?

In deze verklaring kunnen diverse zaken worden opgenomen waaronder:

  • Of de echtgenoot van de erflater een vruchtgebruik van goederen toekomt.
  • Dat de nalatenschap wordt verdeeld op basis van wettelijke regels die hiervoor van toepassing zijn.
  • Of het beheer en de afwikkeling van de nalatenschap is opgedragen aan executeurs, bewindvoerders of vereffenaars.
  • Of er één of meerdere personen zijn benoemd als executeur, bewindvoerder of vereffenaar en of ze deze functie hebben aanvaard of verworpen.

De erfgenaam kan opdracht geven aan een notaris naar keuze om een verklaring van erfrecht op te stellen. In dat geval zal de notaris de identiteit van de opdrachtgever als erfgenaam moeten controleren. Als er in het testament een executeur of bewindvoerder is benoemd, dan kan deze persoon de aanvraag indienen. Wat te doen als er geen verklaring van erfrecht is?

Wat heb je nodig voor een bewijs van erfrecht?

Allereerst moet je een gerechtvaardigd belang hebben om een verklaring van erfrecht aan te vragen. Dit doe je bij de notaris. Het is ook mogelijk dat een executeur of bewindvoerder de aanvraag indient als deze persoon in een testament als zodanig is aangesteld. Het Centraal Testamentenregister houdt bij wie een testament heeft laten opstellen en bij welke notaris dit was. Het is niet noodzakelijk dat dezelfde notaris de verklaring van erfrecht opstelt.

Als er geen verklaring van erfrecht is opgesteld en er geen executeur is aangesteld, dan zullen de erfgenamen die de erfenis niet hebben verworpen samen de goederen moeten verdelen. Dit kan een ingewikkelde zaak worden. Een oplossing hiervoor is een volmacht aan een derde persoon die de afwikkeling verder coördineert.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

Als de verklaring van nalatenschap met mogelijke boedelvolmachten is ontvangen door de notaris, dan kan de verklaring van erfrecht worden opgemaakt. Hoe duur is een verklaring van erfrecht? Hier is helaas geen eenduidig antwoord op te geven.

Wat kost een verklaring van erfrecht?

De kosten voor een verklaring van erfrecht worden bepaald op basis van het tarief dat de notaris hanteert. Er is een vrije keuze in notariskantoren, de tarieven lopen elkaar doorgaans niet zoveel uiteen. De erfgenaam die opdracht geeft aan de notaris is ook verantwoordelijk voor het voldoen van de betaling. Het is mogelijk om dit uit de nalatenschap te verhalen. Reken ongeveer een paar honderd euro voor de meeste gevallen.

Dit zijn de werkzaamheden die een notaris uitvoert bij het opmaken van een verklaring van erfrecht:

  • Controle akte van overlijden.
  • Onderzoek naar de wettige erfgenamen.
  • Controle of er een testament is opgesteld.
  • Opvragen testament als deze ingeschreven staat.
  • Controle van de registers Burgerlijke Stand op het achterlaten van een echtgenoot en/of kinderen.
  • Controle van het huwelijksgoederenregister als er sprake is van een huwelijk of huwelijkse voorwaarden.
  • Gemeente aanschrijven met verzoek tot erfgenamenonderzoek.

Naast de notariële kosten kan de gemeente leges rekenen voor het opzoeken van gegevens uit de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens.

Voordat een bank geld uitkeert aan een erfgenaam moeten ze er zeker van zijn dat de begunstigde dit bedrag in ontvangst mag nemen. Het beleid om dit te verifiëren kan per bank afwijken. Welke bank vraagt een verklaring van erfrecht en onder welke condities is deze verklaring niet nodig?

Banken die een bewijs van erfrecht vragen

Er zijn twee manieren voor een bank om te bepalen of ze tot uitkering overgaan. Als eerste is er de verklaring van erfrecht, het is ook mogelijk dat een bankverklaring voldoende is. In de volgende gevallen kun je met een bankverklaring volstaan:

  • De overledene was bij overlijden getrouwd of in een geregistreerd partnerschap verbonden met mogelijk één of meer kinderen.
  • De overledene heeft geen testament opgesteld.
  • Het totale saldo van alle bankrekeningen die op naam staan van de overledene ligt lager dan 100.000 euro.

Als aan deze voorwaarden wordt voldaan dat zal er naar een aantal documenten worden gevraagd zoals de akte van overlijden. Daarnaast zal de begunstigde een verklaring af moeten leggen. Het ondertekenen van een bankverklaring betekent dat de nalatenschap zuiver aanvaard wordt. De langstlevende partner verliest dan het recht om de nalatenschap te verwerpen of beneficiair te aanvaarden. Als er schulden blijken te zijn is de partner hiervoor dus aansprakelijk.

Begin 2022 maakte de Nederlandse Vereniging van Banken afspraken die van toepassing zijn op andere erfgenamen naast de partner. Daarbij is een ondergrens van 10.000 euro gesteld. Beneden dit saldo wordt er nooit naar een verklaring van erfrecht gevraagd, daarboven mag de bank zelf de grens bepalen. Er zijn situaties waarbij je altijd een verklaring van erfrecht nodig zult hebben waaronder:

  • Een zakelijke rekening.
  • Bij langdurig verblijf in het buitenland door de overledene.
  • Als niet duidelijk is wie de erfgenamen zijn.
  • Als een erfenis beneficiair is aanvaard en er een positief saldo is.
  • Als er naast bankrekeningen ook producten als een hypotheek op naam van de overledene staan.

Banken zullen doorgaans een speciaal telefoonnummer of mailadres hebben om dergelijke zaken af te handelen. Kijk hiervoor op de websites van de banken waar de overledene rekeningen heeft lopen.