Een bekend gezicht op een andere plek; Hugo de Jonge. De voormalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kabinet Rutte III is sinds 10 januari minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in kabinet Rutte IV. Hij laat er geen gras over groeien en tekende pakweg een maand later het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’. Wat is er niet goed in het huidige koopproces en wat gaat er veranderen om het vertrouwen te verbeteren? Laten we eens even kijken naar dit verbeterplan om te bepalen of dit plan het vertrouwen inderdaad kan verbeteren.

Wat is het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’?

Op 16 februari 2022 werd bekendgemaakt dat minister Hugo de Jonge het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ heeft ondertekend. Andere partijen waren NVM, VBO, Vastgoedpro en Vereniging Eigen Huis. Daarmee zijn de meeste makelaars van Nederland vertegenwoordigt inclusief een groot aantal huiseigenaren.

In het plan staan een aantal afspraken die gericht zijn op het verbeteren van het vertrouwen in de samenleving dat vastgoed kopen eerlijk en transparant verloopt. De NVM geeft aan dat het verbeterplan een goede stap is op weg naar gelijkheid en duidelijkheid op de woningmarkt. De nieuwe afspraken sluiten aan bij de bestaande erecode van de NVM. Overigens is dit plan niet van toepassing op alle marktpartijen. De participanten zullen er bij het ministerie van Binnenlandse Zaken op aandringen dat de maatregelen in het nieuwe plan in de gehele branche moeten gelden.

verbeterplan vertrouwen in het koop proces

Waar komt het verbeterplan vandaan?

Het huidige verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ is niet in een maand tijd door minister de Jonge bedacht en uitgewerkt, voormalig minister Ollongren had al eerder de belofte gemaakt dat er in samenwerking met de vastgoed sector gewerkt zou worden aan een meer transparante en integere markt. In het verbeterplan zijn diverse afspraken vastgelegd waaronder:

  • Betere informatievoorziening
  • Heldere gedragscodes
  • Biedlogboek met inzicht op biedingen
  • Meldpunt voor klachten
  • Tuchtrecht
  • Vrijheid in verkoopmethodes

Zijn dit nieuwe ontwikkelingen? Niet helemaal, zoals Lana Gerssen van NVM aangeeft komen veel afspraken overeen met de huidige gedragscode van erkende makelaars. Deskundigheid en transparantie zijn kernwaarden waar makelaars die aangesloten zijn bij een beroepsvereniging zich nu ook al aan moeten houden. Het is de bedoeling dat meer partijen volgens dezelfde regels gaan werken.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

Is er vertrouwen in de woningmarkt?

De laatste jaren zijn huizenprijzen enorm gestegen terwijl het vertrouwen in vastgoedprofessionals lijkt te dalen. Is dit aan elkaar gekoppeld? Waarschijnlijk voor een deel wel, makelaars worden meer dan ooit als ‘zakkenvullers’ gezien die profiteren van de prijzenoorlog. Een hogere koopsom betekent immers een hogere makelaarscourtage. Maar denken makelaars in opbrengst of streven ze de beste belangen van hun klanten na? Wellicht een combinatie van beide, maar dat iedere makelaar alleen voor het grote geld gaat lijkt niet terecht te zijn. Dit is ook te zien aan de overwegend hoge waarderingen die makelaarskantoren ontvangen van klanten.

Het wantrouwen heeft voor een deel te maken met een gebrek aan transparantie en inzicht. Zo lijkt het spelletje met bieden op huizen soms meer op een kansspel dan op een huis kopen. Zijn huizen inderdaad al verkocht voordat ze op funda worden gepubliceerd? Het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ zal niet direct alle kritieken wegnemen, het kan wel verschil maken als het proces meer inzichtelijk wordt.

Hoe gaat het plan verbetering brengen in het vertrouwen?

Laat het duidelijk zijn dat de voornaamste doelstelling van het plan is om het vertrouwen te verbeteren. Dat betekent niet direct dat de processen ook zullen veranderen. Het gaat meer over de perceptie van woningzoekenden en huiseigenaren ten opzichte van de vastgoed professionals. Het is wel mogelijk dat er nieuwe regels en wetten uit voortvloeien, op dit moment is het vooral een signaal dat er sprake is van intentie om de woningmarkt gezonder te maken. Hier zijn enkele aandachtspunten die in het verbeterplan zijn opgenomen:

  • De gedragscode moet duidelijker worden: Bestaande gedragscodes worden aangevuld of verbeterd waar dit nodig is. Deze codes worden via de respectievelijke websites gepubliceerd.
  • De werkwijze van makelaars moet veranderen: De nieuwe of herziene gedragscodes worden actief kenbaar gemaakt naar klanten toe. Als de code niet wordt nageleefd dan worden leden hierop aangesproken en mogelijk via tuchtrecht beoordeeld.
  • De informatievoorziening moet beter: Klanten wordt gewezen op de mogelijkheden om klachten in te dienen. Daarnaast komt er een logboek met biedingen om meer inzicht te geven aan woningzoekenden.
  • Het proces en vervolgstappen moeten duidelijker worden: De Tweede Kamer wordt op de hoogte gesteld van het verbeterplan en de vorderingen. Later zal het plan geëvalueerd worden en waar nodig aangescherpt.

Gaat het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ werken?

Zoals het plan er nu voor staat is er één groot gemis; ongebonden partijen zijn niet verplicht om te voldoen aan de richtlijnen in het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’. Met andere woorden; makelaars die niet aangesloten zijn bij de grote drie belangenorganisaties NVM, VBO en Vastgoedpro kunnen juridisch gezien niet gehouden worden aan de nieuwe gedragscode. De erkende makelaars voldeden voor een groot deel al aan de richtlijnen, vrije makelaars konden hun eigen koers varen. Daar brengt het verbeterplan niet direct verandering in.

Dit probleem werd erkend door de participanten in deze overeenkomst. Zolang de regering deze regels en richtlijnen in het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ niet verplicht stelt voor alle makelaars en vastgoed professionals zal de impact niet optimaal zijn.

Wat gaan kopers en verkopers merken?

Dat er een verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ gereed en ondertekend is kan als start van een nieuw traject worden gezien. Omdat de inhoud voor een deel gebaseerd is op huidige richtlijnen zullen er bij aangesloten makelaars niet direct grote veranderingen zichtbaar zijn. Als ook de vrije makelaars zich aan dezelfde spelregels moeten houden met juridische aansprakelijkheid dan kan dit zeker gevolgen hebben voor de woningmarkt.

Naast dit plan zal de wijze waarop huizen gekocht en verkocht worden verder evolueren. We zien al steeds meer initiatieven waarbij makelaars een andere rol krijgen binnen het proces of in sommige gevallen zelfs geheel buitenspel worden gezet. Het verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ is daarmee niet zomaar een initiatief van vastgoed professionals en de overheid maar een reactie op een veranderende vastgoed wereld waarbij de consument meer mogelijkheden heeft dan voorheen.