De term “Rentmeester” klinkt heel ouderwets, een beroep uit lang vervlogen tijden. Toch zijn er nog steeds honderden Rentmeesters actief in Nederland, maar wat doen ze eigenlijk? Heel eenvoudig gesteld zijn het managers van de omgeving waarin we leven, zowel in het stedelijk als in het landelijk gebied. Het zijn zelfstandige opererende professionals die werken voor opdrachtgevers in de vastgoedsector. Ze gaan over alles wat te maken heeft met het land, wat daarop gebouwd is en wat er zich in de grond bevindt. Daarbij komen zowel zakelijke als juridische aspecten aan bod. Wat een Rentmeester doet in de praktijk kun je op deze pagina lezen.

Wat is een Rentmeester?

Nederland wordt zoals de meeste landen heel divers gebruikt. Er zijn steden met huizen die burgers huisvesten, er is akkerland voor de productie van voedsel. Via rivieren en kanalen worden locaties in Nederland voorzien van voorraden en er zijn natuur- of recreatiegebieden buiten het bewoonde gebied. Het lijkt een soort lappendeken met allerlei functies die met elkaar in verband staan.

Omdat er steeds minder ruimte beschikbaar is moet er goed worden nagedacht over de manier waarop we met het land omgaan. Je kunt een woonwijk bouwen of koeien laten grazen maar beide tegelijk gaat niet. Dit vereist kennis, expertise en professionals die in detail kunnen gaan terwijl ze het overzicht weten te behouden. Dat is in het kort waar de Rentmeester in beeld komt.

Historie van Rentmeesterschap

Vroeger waren er ‘heren’ die meerdere landgoederen in bezit hadden. Ze verbleven niet altijd op dezelfde locatie en hadden iemand nodig om de zaken waar te nemen. De Rentmeester, ook wel kastelein, slotvoogd of kasteelvoogd genoemd, zou over de bezittingen waken. Rentmeesters zijn onder veel termen actief geweest waaronder notarii, receptores en sluiters. In de Bijbel zijn ook verwijzingen naar een functionaris die als onrechtmatige Rentmeester wordt aangeduid.

De moderne Rentmeester

De NVR (Nederlandse Vereniging van Rentmeesters) heeft pakweg 500 leden, bijna de helft maakt deel uit van een Rentmeesterskantoor. Ze werken voor de overheid, waterschappen, natuurbescherming maar ook voor commerciële organisaties. Ze dragen zorg voor beheer, bemiddeling en advies:

  • Beheer als schakel tussen pachter en verpachter, vaak een boer en bezitter van het land.
  • Bemiddeling in agrarisch vastgoed inclusief taxaties voor koop, verkoop of opvolging.
  • Advies omtrent pracht en gebruik van grond. Denk aan het verhuizen van een bedrijf of het plaatsen van zonnepanelen.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

De omgeving verandert

Als we kijken naar de wereld om ons heen zien we dat alles continu in verandering is. Het klimaat verandert, de regels en wetten worden aangepast, er vinden allerlei zaken plaats waar we deels controle op hebben maar niet altijd. Daarbij zullen er ketenreacties ontstaan. Denk aan het gat in de ozonlaag omdat er tijdens de industrialisatie geen rekening werd gehouden met de atmosfeer. Door strenge regels te maken op het gebied van schadelijke stoffen is de ozonlaag voor een deel hersteld.

Nu is er de opwarming van de aarde en klimaatverandering in het algemeen. Dit komt door een complexe samenwerking van natuurlijke processen en sturing vanuit de maatschappij. Daarbij is alles aan elkaar gekoppeld.

In de tijd van Corona lockdowns over de wereld waren en steden die plotseling overspoeld werden met dieren uit de nabije omgeving. Er was te weinig voedsel in het bos en de straten in het stedelijk gebied waren verlaten. Wilde dieren konden vrij rondwaren. Omdat er minder auto’s reden was er ook minder uitstoot van schadelijke stoffen, dit was merkbaar aan de luchtkwaliteit. CO2 uitstoot in bovenmatige concentraties is slecht voor het milieu, maar zonder CO2 kunnen bossen niet groeien.

Rentmeesters houden rekening met al deze factoren en meer, het lijkt soms op een rij met dominostenen die elkaar in beweging zetten. Momenteel ligt er een focus op de circulaire economie waarbij gebruik van grondstoffen in een gesloten kring weer leidt tot nieuwe energie en mogelijkheden.

Wat is de rol van een Rentmeester?

Bovenstaande zaken zijn complex en spelen zich op mondiaal niveau af. Als persoon of ondernemer ben je vooral bezig met een klein stukje van de puzzel. Je kunt een Rentmeester inschakelen die je helpt zicht te krijgen op de situatie in het moment en de mogelijkheden voor de toekomst. Voorheen waren Rentmeesters actief in het beheer van landgoederen, nu is de reikwijdte aanzienlijk ruimer geworden. Daarbij wordt rekening gehouden met zaken die zich boven, op en onder de grond plaatsvinden.

Neem bijvoorbeeld een energiebedrijf die een locatie vindt om een energiecentrale te bouwen. Naast het regelen van vergunningen en contracten zijn er ook andere zaken om rekening mee te houden. Liggen er bijvoorbeeld al leidingen in de grond en hoe kan energie naar de klant worden gebracht? Welke percelen liggen er op de route, wie is de eigenaar en staan ze toe leidingen verder te trekken?

De Rentmeester bekijkt de mogelijkheden en spreekt met alle stakeholders om zo de doelstellingen van de energiemaatschappij te bereiken. Het is daarbij mogelijk dat er plannen veranderd moeten worden omdat de oorspronkelijke doelstellingen niet mogelijk blijken te zijn. Het lijkt op een soort mijnenveld waarbij de Rentmeester de mijnen ruimt om zo tot de meest voordelige oplossing te komen.

Conflicten wegnemen

Een Rentmeester wordt ingeschakeld door een opdrachtgever. Dit kan een commerciële organisatie zijn of een overheidsinstantie. Als aannemer zal een Rentmeester dus de belangen van de klant moeten behartigen. Dit betekent echter niet dat er geen rekening wordt gehouden met betrokken partijen. Als een gemeente een kanaal wil aanleggen door een gebied met boerenbedrijven, dan is het mogelijk om het land te onteigenen. Dat is een ingrijpende maatregel die niet populair zal zijn. De Rentmeester heeft de kennis in huis om tot een werkbare oplossing te komen. Bijvoorbeeld de aanleg van terpen zodat de boeren hun werk kunnen voortzetten op vasteland waarbij het water toch door het gebied kan stromen.

Wetgeving, geld en persoonlijke belangen

Ieder persoon en iedere organisatie moet zich houden aan de wetgeving. Daarnaast wordt er altijd een rekensom gemaakt van kosten en baten. De Rentmeester houdt daarnaast ook rekening met de persoonlijke belangen van betrokken partijen. Zo ontstaan er duurzame oplossingen zonder conflicten tussen stakeholders.