Algemene nabestaande wet ANW hoe zit dat precies? Wanneer een partner komt te overlijden dan is het verlies van een dierbaar persoon niet het enige waar een weduwe of weduwnaar voor komt te staan. Er kan ook een financieel gat ontstaan, zeker als je kinderen hebt die jonger zijn dan 18 jaar. Voor deze en een aantal andere gevallen is de Algemene nabestaanden wet of afgekort ANW bestemd. Wat is de ANW en kom je ervoor in aanmerking? Dat en meer leggen we uit op deze pagina.

Wat is de algemene nabestaanden wet ANW?

ANW staat voor Algemene nabestaanden wet. Het betreft een volksverzekering waar de nabestaande van een overleden partner mogelijk recht op heeft. Naast gehuwde partners is deze wet eveneens van toepassing op een ongehuwd meerderjarig persoon die een gezamenlijk huishouden voert met een ander ongehuwd meerderjarig persoon mits het geen broer of zus betreft. Als de overgebleven partner een kind verzorgt dat jonger is dan 18 jaar op het moment dat de overleden persoon kwam te overlijden dan is het mogelijk om deze uitkering aan te vragen.

Heeft iedereen recht op ANW? Nee, als er geen sprake is van een gemeenschappelijk huishouden of als er geen minderjarige kinderen deel uitmaken van het gezin dan heb je geen recht op deze uitkering. Als de partner die nog in leven is minstens 45 procent arbeidsongeschikt is dan kan deze persoon wel aanspraak maken op de Algemene nabestaanden wet.

Als de nabestaande korter dan een jaar voor overlijden van de partner in het huwelijk is getreden met de overledene dan is er geen recht op deze uitkering als reeds bekend was dat de persoon niet lang meer te leven zou hebben. Wanneer kom ik in aanmerking voor de algemene nabestaanden wet ANW? Mogelijk in de volgende gevallen:

  • Als de echtgenoot / echtgenote is overleden.
  • Als de voormalig echtgenoot / echtgenote is overleden.
  • Als het een wees betreft onder 16 jaar of tot 21 jaar met additionele voorwaarden.
  • Als het een gedeeld huishouden betreft waarbij de personen niet familie in de eerste graad zijn.

Via de Sociale Verzekeringsbank kun je een ANW-uitkering aanvragen. Voor de aanvraag heb je inkomensinformatie nodig, een IBAN-rekeningnummer en mogelijk aanvullende documenten. Als de overleden partner buiten Nederland woonde of werkte moet hierover extra informatie worden aangeleverd.

Waar komt deze wet vandaan?

De oorsprong van de Algemene nabestaanden wet dateert uit 1991. Het dossier werd destijds door de Tweede Kamer aangenomen maar kwam toen niet door de Eerste Kamer. In 1995 werd een nieuw voorstel ingediend dat het wel zou halen in beide kamers. Het wetsvoorstel zou later aangepast worden om iemand die een gezamenlijke huishouding voert met de overleden persoon ook een uitkering toe te wijzen. Het hoeft dus geen echtpaar te zijn.

De ANW geldt ter vervanging van de AWW wat staat voor Weduwen- en Wezenwet. Deze wet uit 1959 zou alleen een uitkering toekennen aan een wees of de echtgenote na overlijden. Volwassen mannen waren uitgesloten van deze uitkering. De premie werd voor invoering van de nieuwe wetgeving alleen opgelegd aan personen onder de AOW-gerechtigde leeftijd, dit is niet langer het geval. Meer lezen ga naar: Algemene nabestaande wet ANW

Hoe lang geldt de Algemene nabestaanden wet ANW?

Als de uitkering wordt toegekend dan zal deze in stand blijven tot het moment dat er een nieuwe gezamenlijke huishouding tot stand komt. Uitzondering hierop is een huishouding om een hulpbehoevende te verzorgen. De uitkering zal definitief ten einde komen wanneer er een huwelijk wordt voltrokken en 6 maanden na samenwonen. Verdere redenen waarom de uitkering ten einde komt zijn de datum waarop het jongste kind de leeftijd van 18 bereikt, in het geval van toekenning vanwege een kind, of het bereiken van de AOW gerechtigde leeftijd zal deze de ANW vervangen.

Wat is de premie voor ANW?

Krijg ik compensatie voor de algemene nabestaanden wet ANW en zo ja, hoeveel? De premie bedraagt een vast percentage van het inkomen volgens de eerste en tweede schijf van box 1 zoals vastgelegd in de wet Inkomstenbelasting 2001. Dit percentage ligt rond 0,1 procent. De premie wordt in principe ingehouden door de werkgever en maakt deel uit van de loonheffing.

Wat is de wezenuitkering?

Als kind zonder ouders kom je ook in aanmerking voor de algemene nabestaanden wet ANW, je kunt dan een beroep doen op de wezenuitkering als je de leeftijd van 21 jaar nog niet hebt bereikt. In principe mag de wees niet ouder zijn dan 16 jaar om hiervoor in aanmerking te komen, onder specifieke voorwaarden kan deze uitkering worden toegekend tot de leeftijd van 21 jaar. De hoogte van de compensatie is gekoppeld aan de leeftijd en zal 32, 48 of 64 procent van het bruto minimumloon bedragen.

Naast de wezenuitkering was er voorheen ook nog de halfwezenuitkering. De ontvanger had recht op deze uitkering wanneer er sprake was van ‘halfwezen’. Deze ANW compensatie werd destijds ingevoerd omdat de overleden persoon normaal gesproken een bijdrage zou leveren aan de kosten voor onderhoud van één of meer kinderen. Deze regeling bestaat sinds 2013 niet meer en maakt nu onderdeel uit van de nabestaanden uitkering.

Als gevolg van deze wijziging steeg de compensatie voor de algemene nabestaanden wet ANW van 70 procent naar 90 procent van het netto minimumloon. In 2015 werd dit percentage echter weer verlaagd naar 70 procent, een alleenstaande ouder heeft dan wel recht op het kindgebonden budget.

Heb je altijd recht op ANW?

Er zijn situaties waarin je niet in aanmerking komt voor de algemene nabestaanden wet ANW of slechts voor een deel van dit bedrag. Als je bijvoorbeeld naast de Algemene nabestaanden wet andere inkomsten geniet. Dit kunnen eigen verdiensten zijn zoals salaris uit loondienst of winst uit een onderneming. Ook andere uitkeringen waaronder WW of WIA tellen mee in de berekening. Dit wordt bepaald door de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Over de SVB

De Sociale Verzekeringsbank of afgekort SVB is de organisatie die namens de Nederlandse Staat verantwoordelijk is voor de uitvoer van sociale verzekeringen. Denk hierbij aan de AOW, PGB, kinderbijslag of de algemene nabestaanden wet ANW. Naast het uitbetalen van uitkeringen ziet de SVB toe op de rechtmatigheid van de toekenning en dat er niet meer wordt uitgekeerd dan waar de ontvanger recht op heeft.

De Sociale Verzekeringsbank bestaat sinds 1901 toen de Ongevallenwet werd geïntroduceerd in Nederland. De Algemene Weduwen- en Wezenwet kwam in 1959 die in 1996 vervangen zou worden door de Algemene nabestaanden wet. De plannen voor de ANW stammen uit 1991.