Zelfstandig wonen maar toch de geborgenheid van zorg in de buurt? Dan kan een aanleunwoning het ideale woontype zijn. Op deze pagina leggen we uit wat aanleunwoningen zijn en wie ervoor in aanmerking komt.

Wat is een aanleunwoning

Een aanleunwoning is een huur- of koopwoning voor ouderen. De bewoners leven in principe zelfstandig, het is wel mogelijk om gebruik te maken van de dienstverlening die een verzorgingshuis of verpleeghuis in de buurt aanbiedt. Niet iedereen komt in aanmerking voor een officiële aanleunwoning omdat deze huizen specifiek gebouwd zijn voor een doelgroep met een zorgvraag, nu of in de toekomst. Doorgaans zal er een minimale leeftijd tussen 55 en 65 gehanteerd worden bij de toekenning van deze huizen of appartementen.

Het concept van de aanleunwoning in Nederland dateert uit 1975. Het doel van het beleid was om senioren zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. In de nota werd opgenomen dat maximaal zeven procent van senioren in een zorginstelling zou wonen, de rest kan zelfstandig wonen met indien nodig ondersteuning.

Wat zijn de kenmerken van een aanleunwoning?

Meestal worden aanleunwoningen verhuurd, er zijn ook koopwoningen nabij zorgcentra maar die zijn in Nederland slechts in beperkte mate gebouwd. Er zijn verschillende typen mogelijk, met of zonder trap in huis. Ook de huizen met een bovenverdieping zullen de mogelijkheid bieden om op de begane grond de ruimte dusdanig in te delen dat het bewoonbaar is. Daarnaast is het mogelijk om extra faciliteiten te laten plaatsen zoals een traplift, van tijdelijke aard of permanent.

De voordeur zal rolstoeltoegankelijk zijn evenals de achterdeur als deze aanwezig is. Er zijn normaal gesproken geen drempels in huis. Het kan een nieuwere woning betreffen, het is ook mogelijk dat oudere woningen worden aangepast om door senioren bewoond te worden.

Eigenschappen van dit type woning

Wanneer iemand in een officiële aanleunwoning woonachtig is, dan is het mogelijk om gebruik te maken van de voorzieningen die een verzorgingshuis of verpleeghuis in de buurt biedt. Denk aan het bezorgen van boodschappen of faciliteiten binnen de zorginstelling waaronder een recreatieruimte of kapper. In geval van nood kan er een alarm worden geactiveerd om een zorgprofessional in te schakelen die snel ter plekke kan zijn.

Wil je graag weten voor welk bedrag jouw woning nu verkocht zou kunnen worden? klik hier

Steeds vaker zal de aanleunwoning voorzien zijn van domotica, dit zijn ‘slimme’ toepassingen om zelfstandig wonen veiliger en aangenamer te maken. Denk aan verlichting op de badkamer die automatisch inschakelt wanneer iemand de ruimte betreedt, of een alarmknop in geval van nood. Wanneer een woning is voorzien van domotica kunnen er naar wens en behoefte toepassingen worden toegevoegd.

De betekenis van een aanleunwoning

Mensen die zelfstandig kunnen en willen wonen maar wel behoefte hebben aan zorg kunnen terecht in een aanleunwoning. Dit is een type woonruimte dat geschikt is voor met name senioren die nu of in de toekomst ondersteunende zorg nodig hebben maar niet continue zorg behoeven van zorgspecialisten. Deze huizen staan direct naast of in de buurt van zorginstellingen met zorgverleners die op afroep inzetbaar zijn. Daarnaast kan er gebruik worden gemaakt van diverse faciliteiten binnen de zorginstelling.

De zorg die verleend wordt is afhankelijk van de zorgindicatie. Zo is het mogelijk om verzorging aan huis te krijgen, een beroep te doen op wijkverpleging, huishoudelijke hulp in te schakelen of begeleid te worden bij dagelijkse activiteiten. Een indicatie kan aangevraagd worden bij de wijkverpleegkundige. In de indicatie of doorverwijzing wordt vermeld welke zorg vergoed zal worden, contact leggen met een wijkverpleegkundige verloopt meestal via een thuisorganisatie in de gemeente. Wanneer huishoudelijke hulp wordt aangeboden vanuit de gemeente via de WMO dan zal er een eigen bijdrage van toepassing zijn. Als de hulp inclusief zorg aan huis via de WLZ verloopt dan is er geen sprake van een eigen bijdrage.  In dit geval is alleen de eigen bijdrage voor intensieve zorg vanuit de WLZ van toepassing.

Net zoals bij een reguliere huurwoning is er sprake van huur en servicekosten. Afhankelijk van het inkomen en vermogen is het mogelijk dat de huurder in aanmerking komt voor huurtoeslag. De Belastingdienst zal deze toeslag uitkeren.

Wat is de bouwstijl deze woning?

De bouwstijl van een aanleunwoning kan afwijken per gemeente en complex. Het kan in principe ieder woningtype zijn. Zo zijn er senioren appartementencomplexen met meerdere etages die per lift bereikbaar zijn. Dit zijn appartementen zonder eigen tuin. Er zijn ook aanleunwoningen die als een compacte rijtjeswoning gebouwd zijn in de buurt van een zorginstelling. Er is geen specifieke bouwstijl, de woningen zijn wel aangepast of kunnen aangepast worden op personen met een zorgvraag en/of beperking.

Hoe kun je een aanleunwoning bouwen?

Aanleunwoningen worden gebouwd in opdracht van de overheid of de gemeente in het kader van zorgverlening aan senioren. Als er in huis een aanpassing nodig mocht zijn in een huurwoning dan kan er een beroep worden gedaan op de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) of de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Er zal bij aanvraag getoetst worden voor welke voorzieningen de aanvrager in aanmerking komt, denk bijvoorbeeld aan een verhoogd toilet of een traplift. Zo is het mogelijk voor personen met een zorgvraag om in een normale woning te blijven wonen.

Een aanvraag voor de WMO verloopt via de gemeente, die zal een adviseur toewijzen via het WMO-loket. Deze regeling is niet beperkt tot senioren, ook personen met een beperking of psychische problemen kunnen een beroep doen op deze wet. Het is mogelijk dat er een eigen bijdrage betaald moet worden, dit is afhankelijk van diverse omstandigheden.

Dit betekent wonen in een aanleunwoning

De meeste aanleunwoningen zijn huurwoningen, toch zijn er ook koopwoningen die in aanmerking komen voor zorg aan huis. Bij een aanleunwoning wordt niet uitgegaan van een specifiek type woning maar van de mogelijke zorgverlening. Sinds de introductie van de nota uit 1975 wordt in Nederland zelfstandig wonen voor senioren gestimuleerd vanuit de overheid. Dit is voor een deel om de druk op zorgverleners te ontlasten.  Daarnaast om senioren langer zelfstandig te laten wonen buiten de omgeving van een zorginstelling.

Er is zorg aan huis als dit nodig is, het uitgangspunt is wel dat bewoners voor een deel zelfstandig kunnen wonen. In de omgeving zullen vaak andere senioren woonachtig zijn. Naast zorgverlening zullen er doorgaans ook recreatieve faciliteiten in de buurt zijn. In tegenstelling tot reguliere huur- en koopwoningen is er minder vrijheid in locatie. Deze huizen en appartementen zullen zich altijd in de buurt van een zorginstelling bevinden.

Meer Nederlandse woningtypes ontdekken?